WILLEM HENDRIK GISPEN  ( 1890-1981 )

In de jaren ‘20 raakte Gispen onder invloed van de ontwerpopvattingen van De Stijl en schakelde hij over van ambachtelijke op machinale productie. De door hem ontworpen en geproduceerde Giso-lampen werden vanaf 1926 een doorslaand succes. GISO komt van Gispen & zijn eerste vrouw Anna Gisolf. Gispen werd door de GISO lampen collectie een directe concurrent van Philips, toentertijd ook al een grote speler. Daarnaast begon hij met het ontwerpen en produceren van stalen buismeubelen voor kantoren en woningen. In de jaren ‘30 ontwierp hij onder meer de stoelen Gispen 400-serie, doch zijn beste stukken ontwierp hij in de jaren ’50, onder meer de Triënnale 302 stoel, die in Milaan werd bekroond met een prestigieuze designprijs.

 

Willem Hendrik Gispen werd geboren op 7 december 1980 te Amsterdam. Gispen bezocht na zijn onderwijzersopleiding enkele malen Engeland, waar hij in contact kwam met de arts-en crafts beweging. In 1913 meldde hij zich aan bij de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen in Rotterdam.  Zonder zijn studie te hebben afgemaakt begon hij in 1916 een eigen smederij W.H. Gispen en Co. in Rotterdam, waar hij met twee personeelsleden ambachtelijke kunstnijverheid produceerde. In de tijd van zijn studie aan de academie had hij een netwerk van architecten opgebouwd, van wie hij veel opdrachten kreeg.

De doorbraak voor zijn meubilair kwam vanaf 1929 toen Gispen de opdracht kreeg om de Van Nelle fabriek van kantoormeubilair te voorzien. Ook voor Huis Sonneveld en voor het stoomschip Nieuw Amsterdam leverde hij meubilair. De verhuizing van de fabriek naar Culemborg in 1934 betekende verdere schaalvergroting en technische vernieuwing.

De crisis in de jaren ’30 betekende bijna het einde voor de fabriek van Gispen. Dankzij enkele financieel welgestelde relaties als Cees van der Leeuw kon de fabriek echter gereorganiseerd worden en kreeg Gispen een directeur naast zich, de scheepsbouwkundig ingenieur W.F. van Osselen. In 1949 trok Gispen zich terug als directeur van de fabriek, maar hij bleef zich bezighouden met industriële vormgeving.

In 1953 keerde Gispen zijn eigen fabriek noodgedwongen de rug toe, door onenigheid met de aandeelhouders. Niet lang daarna kwam hij op een familiefeestje zijn neef Rudolf Johannes Meijer tegen waarmee Gispen een nieuw bedrijf met de vernuftige naam KEMBO (wat staat voor Kom Eerst Maar Bij Ons). Er brak een periode aan waarin hij enkele van zijn beste ontwerpen maakte. Dat vond men over de grenzen ook: in het jaar 1954, een jaar na de oprichting van KEMBO, besloot de jury van de driejaarlijkse designbeurs Triënnale in Milaan zijn stoel Triënnale 302 met de designprijs te bekronen De ontwerpen die Gispen op latere leeftijd voor KEMBO maakte, dus na 1953, worden gezien als zijn beste stukken. Anno 2016 worden deze stoelen nog steeds geproduceerd door de Amsterdamse kantoormeubelenproducent Lensvelt.

Gispen stopte met ontwerpen in 1960. Daarna bleef hij actief op kunstzinnig gebied. Zo kreeg hij op hoge leeftijd (in 1970) nog etslessen van de grafisch kunstenaar Dirk van Gelder.

 

ONTWERPEN  (onder meer .... )       

1930  Gispen G.S. no 1  en G.S. no 2, stoel met stalen buis en een zitting bestaande uit triplex op stalen veren, bekleed met kunstleer.
De Gispen G.S.. no 2 (in 1933 no 103 er is dan ook een model met armleuningen no 203) heeft hetzelfde model maar de zitting is gevlochten van of gevlochten banden linnen canvas.

1933  Gispen no 405, een herenfauteuil met verchroomd buiswerk en dik gestoffeerd (in productie tot 1966) Vanaf 1954-1955 wordt de no 409 geleverd met een achter de rug doorlopende armleuningbuis en met een kussen draagconstructie van spiraalveren tussen de buizen die door aluminium busjes aan het zicht onttrokken zijn. De 409 maakte deel uit van een serie van drie zitmeubelen (no 407, 408 en 409) waarvan dit de goedkoopste versie was.

19341-1935 Gispen 412 (413 en 414) stoel, het is een verend model, verchroomd. De stoel heeft een vaste rugstoffering en een los zitkussen op canvas banden. Dit model werd Gispens bestseller bij uitstek en heeft dan ook een lange productieperiode gekend, namelijk van 1934 tot 1966.

1937 Gispen 356, deze bureaufauteuil (in productie tot 1966) is de bureaustoelversie van de Gispen no 413.

1948 Gispen 357 PQR 'President', deze bureaufauteuil is uitgevoerd in verchroomd stalen buis, gelakt plaatstaal, textiel, aluminium en plastic. De fauteuil is voorzien van een (manchester) bekleding en de rug is gecapitonneerd. De armleggers zijn bekleed met dezelfde stof.

1927  Giso no 404 Pianolampje,  dit lampje is een van Gispens meest afgebeelde lampen.

 

1931  Hanglamp Saturnus no 2055,  De hanglamp heeft een metalen pendel, een Gisoglazen bol en twee glazen schijven. Beide schijven zijn van gematteerd vensterglas, alleen een baan aan de rand is doorzichtig gelaten. Vanwege de vorm kreeg de lamp al snel de bijnaam ‘Saturnus’. Deze lamp is een model uit de beroemde Gisolampen serie uit de jaren dertig.

 

1954 Triënnale 302, stijlvolle stoel met buisframe en gestoffeerde zitting, rug- en armleuningen, winnaar designprijs te Milaan.

 

Meer van W.H.Gispen: http://www.whgispen.nl/

 

1 Geldt voor leveringen naar Nederland. Klik op de volgende link voor andere landen en informatie over de berekening van de leverdatum: leverings- en betalingsvoorwaarden
2 Op grond van de kleineondernemersregeling (artikel 25 van de Wet op de omzetbelasting) heffen en vermelden wij geen omzetbelasting.